زندگی

نوروزو هویت تاریخی ما

ميان نوروز و هويت تاريخی ما پيونديست کهن ،که درازنای تاريخ را از دور ها تا امروز می آيد.

نوروز گواه نامه و بيان گر گذشته يي بسيار دور ماست که وجودش را در توالی تاريخ کهن مرز و بوم از هزاران سال تا امروز آمده.

شگفت انگيز اين است که نوروز از انگشت شمار اسطوره هايست که بعد گذشت سده ها ، هنوز هم برگ کهن اش را مليون ها انسان ، پهلوی هم ورق می زنند.

در تقويم نژاد آريايی نوروز تجليل آفرينش و زندگی است. با نوروز است که فصل کرختی را بسوی بهار و به پيشواز حيات و تازگی عبور می کنند.

تاريخ نوروز بيشتر بر گمانه برپا شده تا حقيقت تحقيقی.

عمر نوروز را به درازای بودن اقوام آريايی رقم کرده اند. به روايتی از کتاب اوستا ( که وجودش را به دو هزار سال پيش از ميلاد تخمين می زنند) نوروز در زمان جمشيد يا "ياما" در بلخ باستان تجليل می شده.

به باور مردمان آن دوران خدا کاينات را در شش مرحله آفريده :

 ۱-  آسمان

۲ -  آب

۳ -  زمين

۴-  گياهان

۵ -  جانوران

۶ -  خلقت انسان که برابر است با نوروز

اينست که در بلخ چار هزار سال قبل ، نوروز را آغاز زندگی و آفرينش حساب کرده با آن به پيشواز و استقبال زندگی می رفته اند. بهار را زندگی زا و فصل بودن و هستی می شمرده اند.

نوروز همينگونه در درازای زمان پا به پای آريايی ها تا امروز آمد و ارث فرهنگی مردم اين نژاد شد.

به روايتی ديگر آريايان قديم ، پنج روز آخر سال را برای آمادگی نوروز می گذشتاندند.

در اين پنج روز که " پنجهء دزديده" ياد شده ، مردم خانه تکانی می کردند و لباس های نو می پوشيدند. دانه های رستنی سبز می کردند و خود را برای رسيدن نوروز آماده می کردند. باور داشتند که ارواح نياکان شان از جهان مينوی برای ديدار مانده گان شان می آيند و آن ها هرچه مانده گان خود را آراسته تر و پاکتر می يافتند، با شادی و دلخوشی بيشتری به جهان مينوی باز می گشتند.

به همين گونه نوروز در طول سده ها و هزاره ها با جلوه های از رواج ها و عنعنه های مردم ِ اين قسمت زمين خود را آراسته .

امروز با وجود گذشت هزاران سال ، باز هو بخش عظيمی از مردم نوروز را در افغانستان، ايران آسيايی ميانه ، هند ، پاکستان و ترکيه ... جشن می گيرند.

برای ملت افغانستان نوروز سالهاست که هنگامه وجودش غيبت يک هويت را به نمايش گذاشته و بس !

اميددارم که نوروز امسال پيام آور صلح و همزيستی انسانی در رنجکده ما افغانسان باشد.

 نوروز

آرش

 

 

 

 

 

 

 

 

  برگزاري جشنها از ويژگيهاي زندگي جمعي است و از كهن ترين زمانها تا به امروز مردم از هر تيره و نژاد ، روز يا روزهايي را به شادي ميگذرانيده اند ، گردهم آمدنها، نيايش ها و ستايشهاي فردي و گروهي ،سور دادن و مهماني برگزار كردن ، خوان آراستن ، دركنار طبيعت زيستن از ويژگيهاي اين جشنها بوده.

جشنها و آيين هاي وطن ما را به مانند هر جامعه ديگر ميتوان در چند گروه رده بندي كرد كه از آن جمله ميتوان اشاره كرد به : جشنهاي باستاني و اسطوره اي ، ديني، ملي و ميهني ، خانوادگي و ... .

يكي از بزرگترين و زيباترين جشنها جشن نوروز بوده كه بر خلاف ديگر جشنها از يادها نرفته و تنها با كمي تغييرات روبرو شده كه به آن اشاره خواهيم كرد .

شاهنامه پيدايش نوروز را به جمشيد پيشدادي نسبت ميدهد ، بنا به افسانه هاي كهن جمشيد در هفت هزار سال پيش دستور به برگزاري نوروز ميدهد كه در چهارگوشه ي امپراطوري او به شادي ميپرداختند .

در شاهنامه نيز ميخوانيم :

به جمشيد بر گوهر افشاندند - مران روز را روز نو خواندند
سر سال نو هرمز فرودين - بر آسوده از رنج روي زمين
بزرگان به شادي بياراستند - مي و جام و رامشگران خواستند
چنين جشن فرخ از آن روزگار - بما ماند از آن خسروان يادگار

چيزي كه نوروز را از ديگر جشنهاي جدا ميسازد فلسفه ي وجودي نوروز است كه پيوند انسان با طبيعت است و اين به روشني پيداست چرا كه فلسفه ي نوروز با نو شدن و تازه شدن طبيعت همگن است و با پايان يافتن زمستان و رفتن سرما و جايگزين شدن بهار انسان نيز زنگار هاي كهنه را از فكر و انديشه بر ميكند و دلها را از كينه پاك ميكند و با حركت نمادين " خانه تكاني " با طبيعت همگام ميشود .

محور اصلي نوروز بر شادماني و سرور و پايكوبي بنا شده و به روح انسان تازگي و جنبشي نو ميدهد.

در گذر پر فراز و نشيب تاريخ کشور ما ،نوروز چندين بار تا مرز فراموشي رفته ولي باز پر رنگ شده و جايگاه خويش را بدست آورده است ، هنگامي كه اسكندر مقدوني به وطن ما يورش مياورد ، نوروز نيز رو به كمرنگي ميرود

در مدت چيرگي تازيان بر سرزمین ما ضرر هاي جبراي نشدني وارد شد ،در اين ميان نوروز نيز از اين يورش وحشيانه در امان نماند و دچار تغييراتي شد .

باری دیگر  با تسلط گروهی فرهنگ ستیز طالبان بر کشور جشن نوروز و اجرای مراسم نوروزی بصورت قطع ممنوع  گردید.
بياييد آيينهاي خويش را بيشتر بدانيم ، نوروز را بشناسيم ، نوروز تنها گرفتن شادباش (عيدي) نيست ، فراي اينهاست بياييد بدانيم كه بوده ايم و چه داشته ايم . نخستين گام را از همين امروز برداريم .