زندگی

    عصر بی تلخه و بی ننگ 

راحله یار

این سفرنامه ی شب رنگ، مرا خواهد کُشت

میله های قفسِ تنگ مرا خواهد کُشت

با دلِ ساده ی یک کودک و دستان لطیف

بازیِ خنجرِ نیرنگ، مرا خواهد کُشت

ناله ی گم شده در سینه ی دودی غبار

بی گمان از دل فرسنگ مرا خواهد کُشت

گریه های تو مرا می برد اندر دلِ موج

موج در بین دوتا سنگ مرا خواهد کُشت

اینهمه خلق چرا صرف به تو زل زده اند؟

چشمِ های تو به آهنگ مرا خواهد کُشت

***

تف به این شهرتِ  بی همتی وعزتِ نفس

عصرِ بی تلخه«۱» و بی ننگ مرا خواهد کُشت

     جنوری ۲۰۰۸

«۱» تلخه اصطلاحِ عامیانه، به معنی شهامت، غیرت

     به راد مردان!!!

 

به مرگِ حادثه  فریاد می شوی یانه؟

تو دادخواه پریزاد می شوی یانه؟

به اشک چهره ی خود تا بکی کنم گلگون

به یاد حلقه ی ناشاد می شوی یانه؟

براي دختر بلخي که تلخ مي گريد

بلوغِ قامتِ شمشاد می شوی یانه؟

براي او که دهانش به مشت مي کوبند

قیامِ قامتِ پولاد می شوی یانه؟

به نام مذهب و قوم و قبیله طُفره مرو

شرار در شب بيداد مي شوي يا نه؟

هزار سال  دم از شعرِ عاشقانه زدی

به خاره تیشه ی فرهاد می شوی یانه؟

چو عقده در دلِ تنگم  گره گره شده ای

چو نعره از لبم آزاد می شوی یانه؟

به هر کرانه قدم می نهی به چرخشِ باد

تو در مقابله با باد می شوی یانه؟؟؟

من از کنایه و از استعاره خسته شدم

بگو از اینهمه آزاد می شوی  یانه؟

 

              جنوری ۲۰۰۸

www.rahelayar.blogfa.com

 

   راحله یار

تو سهم بیشتراز من چرا طلب داری؟

راحله یار

چه علت است که  بیهوده تاب وتب  داری؟

خیال برتری ای دوست! بی سبب داری؟

خدا تو را به دل آزاری  آفریده چنین؟

ویا خدانکند عمرهاست تب داری

حوا چگونه به تو سیب راتعارف کرد؟

که تاهنوزبه دل کینه و غضب داری؟ 

تو خود لذایذ آن سیب را ندانستی؟

که برحقیقت خود خشم بی سبب داری؟

به جزحکایت یک عمر خودپرستی نیست

ترانه ای که تو هرروز زیرلب داری

برابریم و دو بال ِ صعود ِپروازیم

تو سهم بیشتراز من چرا طلب داری؟

فبروری 2007

 

خواهرم برخیز!  راه چاره ی برخود بیاب

همصدا ! برخیز کاخ ِ آرزوهایت شکست

قامت ِ کاج  وبلندای تماشایت شکست

دخترت بر سر بساط شعله برپا کرده است

حاصل ِ عمر ِ عزیزت سوخت فردایت شکست

با دروغ دین وفریاد تساوی ، حریت

هرکسی باحیله ء نو دست یاپایت شکست

بر تو شورید وتجاوز کرد ودربندت کشید

برتو خندید ورهایت کرد ودنیایت شکست

مرگ بادش باچنین وحشت سرای بندگی

خاک برجانی که لبخند ِ مسیحایت شکست

با هیولای پلشتی اختیارت را گرفت

باسر ِ بازو غرور و بال ِ عنقایت شکست

خواهرم برخیز!  راه چاره ی برخود بیاب

بشکن آن دستی که کاخ ِ سبز ِ رعنایت شکست

 

 

 


بانگم به آسمان خدا ميرسد ز درد

راحله یار

پاييز طرح تازه به جانم كشيده است
از فرط عشق در هيجانم كشيده است


لبخند دلبری به لبانم نهاده است
فرياد عاشقی زنهانم كشيده است


امسال عاشقانه تر از عشق پارسال
چون برگ سرخ تشنه زبانم كشيده است


آهوی سركشم به دل دشت می دوم
انگار آرشی به كمانم كشيده است


آه از نهاد من بدر آورده وسوسه
امشب عجب به اوج فغانم كشيده است


رنگ غروب رنگ سفر رنگ خواهش است
طرحی كه نقش بند خزانم كشيده است


بانگم به آسمان خدا ميرسد زدرد
دردی كه اينچنين به تكانم كشيده است

راحله یار

ای عــشـق ای الـهــهء دل هـای نــاصـبـور


ازچـشـمـه ازکـمـنـد عـطـش می کـنم عــبـور

شــــور هـــزار بـــار بــبــنــدم بــه جـای دور

گویی نمک هـميشه بـه سرچشمه می زنـنـد

کـی تـشنگی نـشيـنـد از ايـن آبـهاـی شــور

بـی پـــرده داد می زنــم وگــريــه می کـنـم

در پای عـشـق خم شده اين قـامــت غــرور

دیـگـر مـرا تـــلاوت نــام تــو عــار نــیــسـت

ای عــشــق ای الــهــهء دل هـای نـاصــبـور

هـی نـعـره می زنـم زپـی ات تــنــد مـیـدوم

شـایـد دوباره تـازه شـود فــرصــت حــضـور

آتــش بـــریـــز در تــن خـاکـسـتــر دلــم

گاهی که چون نفس به تنم می کنی ظـهـور

دعــا بـــده بـــــروم

دلــم پُــر اسـت فـضـا تـنـگ كــوچــه غـمـنـاك اسـت
عــروس عـشــق بــه زيــر هـزارمــن خــاك اســت
 

نـه دسـت دوســت نـه ره تــوشــه و نـه روزنـــه اي
سـفـر بـه پـيــش و ره عـــاشـــقـي خـطـرنـاك اســت
 

بــه دخـــتــرم کــه دم از راه زد شـــبــي گـــفـــتـــم
كــه رســم ومــذهــب عــشــاق رزم بـیـبــاك اســـت
 

دعـــابـــده  بــــروم جــــســـت وجـــوي روزنــه اي
كــه چـشـم هـا بـه ره وقـلـب عـاشـقــان چــاك اسـت
 

طــلســم جـــاده ي بــن بــســت ســــد مــن نــشـــود
كـه عـشـق سـركــش وچـابــكـسـوار وچـالاك اســت
 

هــجــوم عـــشـــق  زكـــف بــرده  اخــتــيــار مــرا
اگــرچــه كــاخ ســتــم  گــردنـش بــرافــلاك اســت
 

دعــابــده بــروم ســرنــهــم بــه مــســتـي عـــشـــق
در آن ســپــيــده کــه انــگــور در تــن تـــاک اســت

هزار حرف گره خورده ماند در دل من
 

جوانی ام به هوای تو بی خیال گذشت
ز عمر وعده ی تو سالیان سال گذشت
به بی خیالی خود هرشبانه می خندم
شبانه های من اینگونه بی خیال گذشت
هزار حرف گره خورده ماند در دل من
و دست وپنجه دل خسته در جدال گذشت
چقدر پرسش من بی جواب ماند ا زتو...
چقدر تاب دل آرام وبی سوال گذشت
امید را نتوان از رواق سینه زدود
اگرچه عمر به ناکامی و ملال گذشت
به رنگ آبی عشق تو لحظه های شبم
به شعر حافظ ودلشوره های فال گذشت
نمانده ای که مرا صاحب کمال کنی
دریغ ازآن همه عمری که بی کمال گذشت
خوشم که عمر به یاد تو مهربان سر شد
اگرچه تلخ وهرچند بی وصال گذشت
اکتوبر 2005

 

ســتــم دامــان بــرچـيــدن نــدارد
جــهــان آغــوش نــالـيـدن نــدارد
خــرام آهــوان را چـشـم صـيــاد
دريـــغــا ديـــده ي ديــدن نــدارد


نـاديـاانجمن عـــزيــز! يــادت گــرامـي بـاد
 


غـزل نـاتـمام

داغ دگـري بــر دل تنگ غـــزل افـتـاد...

دردا و دريــــغــــا كــه لـــبـــي بــــاز نــكــردي
بـــــانــگـي نــــزدي مـــعــركــه آغـــاز نـــكـردي

اي واي از آن مـشـت كه خـــوردي بــه دهــانـــت
مـــشــتــي نــــزدي درب قـــفــس بـــاز نــكــردي

اي قــــمـــري مـــاتـــمــزده اي هــــمــســفـــر درد
مـــاتـــمــكــده ي عـــشــق ســـرافــــراز نـــكــردي

تـــدبـــيـــر نــكـردي خــطــر دامــن صـــحـــرا
مــــرغـــان چــمــن را خــبــر از بــــاز نـــكـردي


آهـــو بــــره هـــا گــــوش بــه آواز تـــو بـــودنـــد...
اي قـــامـــــت ســــبــز غــــزل آواز نـــــكــــردي

طــبــلــي نــــزدی بــــرســــر تــابــوت شـهــيــدان
از بــــنـــد طــلسـم ســــيـــه پـــــرواز نــــكـــردي

داغ دگـــري بــــر دل تنگ غــــــزل افـــتـــاد...

راحله یار

برخيز تا سقای در تشنگان شويم!

 

راحله یار


این کاروان نافله را بار آتش است
این شور عاشقانه ، ریاکار آتش است


دست دراز گشته دل ودست یار نیست
شاخی که قد کشیده زدیوار آتش است


پایی که پیش آمده در صدر انجمن
چشمی که ره کشیده شرربار آتش است


در هروجب، زمین خدا نعره می زند
در کوچه آتش و سربازار آتش است


برجان مادران وسر راه کودکان
بردوش دختران پری وار، آتش است


ویرانه های شهرنگون بخت میهنم
جای شکنجه گشته وآمار آتش است


واحسرتا به قلب شفاخانه های شهر
جای دوا و نان وپرستار آتش است


درباغ باد یکسره بیداد می کند
برقامت بلند سپیدار آتش است


اینجا که من نفس بکشم غیر آه نیست
آنجا کنار دوست به خروار آتش است


اینجا منم به کوله ره بار عاشقی
ره بسته ودریچه ی دیدار آتش است


دیگر نماند تاب نکوهیدن جفا
صدها هزار بار، به تکرار آتش است


برخیز تاسقا
ی در تشنگان شویم
در طالع نگون شده ناچار آتش است


درشعله های آتش بیگانه سوختن
دانی! خطاست؟ عاقبت کار آتش است؟


ققنوس وار دل به دل شعله می زنم
برفرق عاشقان علمدار آتش است

راحله یار

18اکتوبر 2005

 

               ای هـمـرهـانٍ تــشــنـه! عـلـمـدارعــشـق کـــو؟

                                         

                     یـــارب!  چــه  غــم نشســــــته بــه  دامــان ٍعــاشـقـی؟

                     ســـرخـی  گــرفـــتــه  حــلــقــه ی چــشـمــان ٍعاشـقـی

                     

                     گـــنــدم  نـوشـــتــه  بـر در  و  جــو عـرضـه  مـیکــنــد

                     گــــرد ٍ  ریـــا  نــشــســتـه  بـــه  دکـــان  ٍعــاشـــقــی

                    

                     دســــــت ٍ  کـــدام  حـــادثـــه  بـــربـــاد  داده اســــــت؟

                     هـــمــدســــت ٍ  دیــــو، حــکــم ٍ ســلـیــمـان ٍ عـاشـقـی

                    

                     رنــگ  از رخــم  پــریـــده  در ایـــن  دشـــت ٍ پربـلا

                     جــانـــم  فـــدای  یــک نـــفــــس ایـــمــان ٍ عــاشــقـی

                     

                     دســتـی  بــه هــم دهــیــد  مــرا فــرصــت انـــدک اســت

                     جــانــی  دهـــیـــم  صــــورت  و ســـامــان ٍ عــاشــقــی

                      

                     روزی مــــبـــاد  رشــــتـــه ی  امـــــیــــد بـــگــسـلـــد

                     خــشـکــد  درخــــت ٍ ســـرو  خـــرامـــان  ٍعــاشــقــی

                     

                     ای هـــمـرهــان  تــشـــنــه! عـــلــمـــدارعــشــق  کــــو؟

                     طـــبـلـی  زنـــد  بـــه نــام ٍ  شـــهـــیـــدان ٍ عــاشــقــی

                    

                      فــــردا  بـــه  بــــارگــاه  خـــــدا نــــعـــره مــیـــزنــــم

                     دســـتـــم گــــرفـــــتـــه بــــاز گـــریـــبـــان عــاشــقــی

بنام خدا



زبان شعر زبان حقیقت بشر است
زبان عشق ونجابت زبان معتبر است

نمی شود که به یک واژه اش تمام کنیم
و
یا به گفتن بیتی در او مقام کنیم

به هرنفس تپش و قصه گفتنی دارد
و
دفتر سخن دل  شكفتني دارد

شبيه خنجر خورشید داغ ودل سوز است
چوجلوه های غم عاشقی دل افروز است

درون سینه عجب گونه آتشی دارد
غریو وناله موزون وسرکشی دارد

هماره برسر انگشت شعله می کارد
شراب میشود و
 دانه دانه  می بار
***
نه آن صداست که ما را به منجلاب برد
جماعت دگری را پی سراب برد

ویاحقیقت مارا به پیچ وتاب برد
به سرزمین گناهان بی حساب برد..

ز
شعله دور مبادا  زبان شعر شما
و
بی غرور مبادا  دل دلیر  شما
***
در این حوالی اگر طالب بقا باشی؟
سعادت یست که از خویشتن رها باشی

تمام عمر ریاضت کشیدنت بايد
به موج خون جگر آرمیدنت بايد

زشوره زار هوس ها بریدنت بايد
به سر به سوی حقیقت دویدنت بايد

صدای نعره ی پاکان شنيدنت بايد
از آنچه نفس بخواهد رمیدنت بايد

اگر زصخره واز سنگ  ها گذر بکنی!
وپا به پای غم عاشقان سفربکنی

چو روح درتن مرده دمیدنت بايد
چو قطره قطره به دریا رسیدنت بايد
***
اگرچه عشق مسیحا نفس بودجانم!
مقام ومنزلتش چون نفس بود دانم

 

به جز به زمزمه ی شعر برملا نشود

وحق عاشقی عاشقان ادا نشود

 
زبان شعرصمیمی ترین زبان خدا است
کسی هنوز نمی داند انتهاش کجاست.

راحله یار

ســر را نـهــاده روی  گــیـتـار گـریـه کـردم

 

 

 دیــشـب  دلـم گـرفـت و نـاچـار گــریـه  کـردم

ازتــلـخــی  تـــرانــه  بــا تــار گــریـه  کــردم

 

فــرسـنگ هـا  دویــدم  تـا بـردرش  رســیــدم

دربـسـتـنـش  چـو دیـدم،  بـسیـار گریـه  کردم

 

مــن  بــودم  وجـهـانـم  دل  بــود  و داســتـانــم

تــب کـرده  بـود  جـانـم،  تـبـدار گـریـه  کـردم

 

پــای  غـــزل  فــتـادم  رو بـا  قـصــیـده  کـردم

ســر را  نـهــاده  روی  گــیـتـار  گـریـه  کـردم

 

دل  را  بــغــل  گــرفــتـم  تـا  مـنـهـدم  نـگــردد

شــب  تـا سـحـر به  پـشـت  دیـوار گـریه  کردم

 

صــد بـار اشـک  فـرقــت  بـهتر بود  از  آنکـه:

یــک  بـار در حــضـور  دلـــدار  گـریـه  کــردم

 

دیــدم  بـه  گــریــه هـایـم  تـابــوت  خـنـده  هـایـم

بـی کـیـفـی ی  صـدایــم  یـکــبـار  گـریـه  کـردم

 

راحله یار

قبــله ی ناز می شـوی

 

جان به شب رسیده را صبح نیاز  می شوی

لحظه به لحظه دم به دم روح نواز می شوی

 

گاه تو بر لبان من مهر سکوت می زنی

گاه به طور سینه ام سوره ی ساز می شوی

 

دل دهمت اداکنی دست و دلم رها کنی

شکوه و ماجرا کنی قبله ی ناز می شوی

 

زنده شوم به بوی تو جان بکنم به کوی تو

تاکنم آرزوی تو مهر نماز می شوی

 

پربزنم به سوی تو یا نگرم به سوی تو

گاه گلو گرفتنم پنجه ی باز می شوی

 

در نفسم دمیده ای در دلم آرمیده ای

حرف مرا شنیده ای منکر راز می شوی

راحله یار

مُردم چه بي نشانه در اين شهر بيدلي

 
چشم امید من به تماشا نمیرسد
دست دلم به دست تمنا نمیرسد
ازپا فتادم و نرسیدم به منزلی
مرغي که پرشکسته به عنقا نمیرسد
آهی که از ترانه ی من قد کشیده است
برجان تب گرفته ی صحرا نمیرسد
آب که حلقه بسته به چشمان عاشقم
تاموج بیکرانه ی دریا نمیرسد
فریاد من به حنجره گم گشته حسرتا
نجوا به گوش قامت بالا نمیرسد
زخمی که دل گرفته از آسیب عاشقی
مهلت مرا به بودن فردا نمیرسد
یوسف هماره شهره به پاکیزه دامنی است
در گوش کس صدای زلیخا نمیرسد
با طبل عاشقی عَلم قیس میبرند
دستی به ياري دل لیلا نمیرسد
مُردم چه بی نشانه در این شهربیدلی
یک دل به داد این دل شیدا نمیرسد
دستان خشك وبي هنر من شكسته به
باري اگر بكار دل ما نمي رسد


راحله یار

سـر ازغـمـت به سـنگ و به ديـوار می زنم

 فــردا ســری بـه رســتـه ی بـازار مـی زنــم

سـر ازغـمـت بـه سـنگ وبـه ديـوار می زنـم

بــرشـانـه می کشـم عَـلَـمِ عـشـق، گـرد ِ شهر

درقــلــبِ شـهــر مــرده د‌لان جــار مـی زنــم

بـاتــيــشـه مـی کَــنـم ره ِ دشــوار ِ عـاشــقـی

آتـش بـه پـشـت و روی ِ خس وخـار می زنم

ســرمی زنـم بـه کـوچـه ی آهنگران ِ عـشـق

گــردن بـه تـيـغ ِ شـحـنـه بـه اقــرار می زنـم

دل را به پـيـشِ چـشـم ِ تـو و درحضور ِخـلق

بـر حـلـقـه هـای چـشـم ِ تــو بـر دار می زنـم

راحله یار

دریا چرا زگریه ما دم نمی زند؟

 

« دريا چرا ز گريه ی ما دم نمی زند » عنوان کتابيست از شاعره معاصر کشور ما راحله يار که به تازگی توسط انتشارات شروع روانه بازار کتاب شده است .

راحله يار از زنان شاعر معاصر افغانستان است . او که متولد ۱۹۶۱ کابل و تحصيل کرده ی رشته ی ادبيات فارسی است بيش از ده سال است که در پی مهاجرتی اجباری با همسر و چهار فرزند دخترش در آلمان سکونت دارد.

شعرهای راحله يار که در اغلب قالب های کلاسيک صاحب تجربه است آميزه ای از عشق به انسان و وطن دفاع از موجوديت زن افغان  قصه ی پر غصه ی هجران و شکوه از سکونت در ديار غريب . زبان شعر راحله يار در عين دوری چند ساله از سرزمين مادری زبانی سالم و استوار و حاوی مضامين اصيل و جذاب است . از راحله يار پيش از اين دفتر شعری به نام جوانه های سرود در کابل به چاپ رسيده است .همچنين برخی از شعرهای راحله يار توسط خوانندگان افغان به ترانه در آمده است . با هم غزلی از اين دفتر می خوانيم :

بدين کرشمه چو آيی بهار می گذرد

پرنده از طلب شاخسار می گذرد

گلاب و نرگس و ميخک به باغ قد نکشند

شکوفه هم به دل داغدار می گذرد

سکوت سرد زمستان به باغ لانه کند

تمام عمر در اين انتظار می گذرد

تو تار کاکل تابنده تا به شانه کنی

زمان و موسم گشت و گذار می گذرد

شتاب کن که مرا تاب آرميدن نيست

قرار و صبر دل بيقرار می گذارد

خوشا دمی که به پاس دلم قدم بنهی

و گرنه فصل بهارم چو پار می گذرد

ازمن ای دوست گل سرخ جوانی مطلب

ياد عشق و طرب و جوش بهـــــــــاران وطـن             ياد خورشيد و مه و ياد چراغـــان وطن

ملک دنيا همه پر نـقـل و نبـات است و شــکر              ياد آن کشمـش وجلغوزه و تلــخان وطن

صورت دلکــش وسرو قدخوبان همه جاست               عشق و آيين وفا خاصــهً خوبـــان وطن

ياد مستـــــان خدا ، ياد خـــــروش دل شــب                ياد کنـــجی زخرابات و نگـــاران وطن

ياد چنگ و نی و دف ، ياد ز تنبور و رباب                ياد مشاطه گرونغمـــــه سرايـــان وطن

عنــــــــدليبی همه جا نغمـــــه سرايی دارد                 ياد آواز خوش بلبل خوشـخـــوان وطن

درگلستـــــان جهان گرکه بجويم همه عمر                 می نيابم نفــــس قرغه و پغمـــان وطن

خاک عالم به سرم گر بــــــــــبرم از يادم                  ياد کابل تپش قلب و تن و جــــان وطن

ياد آن هلهله ، آن لرزش دل ،گرمی عشق                تاک بن ، باغ گل و سبزهً پـــروان وطن

ياد آن ديدهً وحشــــــتزده از دهشت جنگ                 ياد هيهـــــای من و ياد غمستـــان وطن

ياد آن وقت وداع مــــــن و آن لرزش تن                 ريزش اشک من و ريزش بـاران وطن

شعــــــــله سرميزند ازسينهً من شام بهار               عشق من ميهن من ، جان و دلم جان وطن

خــاطــر جمـــع ندارم زلبــم خنده مجــو                 دل پريشم چو سر زلف پريشـــان وطن

من نه مشتاق بهاران وطن هستم و بس                   ياد پائيز وطن ، ياد زمستــــــــان وطن

ياد آن کوچه و پس کوچه و دکــان گلی                   سينـــه گل ميزند از ياد غريبـــان وطن

دل غربت زده ام شهر فنای وطن است                  شعر من ، قصهً من ، گردسرو زان وطن