زندگی

 

دستگیر نایل

 

     داستان

 

 گیتا ر نوا ز            

یا لتا و سو چی که در کنا ر بحیرهء سیاه قرار دارند ، ا زمنا طق

سرسبز، زیبا وتوریستی در زما ن حا کمیت شوروی سا بق برای مردم این سر

زمین ، بشما ر میرفت. نیلگونی ا ب بحیره، ناژوهای سبز وهمیشه پد را م، تپه ها

وکوهها ی پر ا ز جنگل، هوا ی مطبوع ، طبیعت شا دا ب وبا را نهای سحر گا هی

ا ین منا طق را زیبا یی و جلوهء خا صی میبخشد. تخیل بلند با لزا ک، کلا م اسمانی

حا فظ وقد رت تغزل فر خی وعنصری میخوا هد که ا نهمه زیبا یی ها را به تصویر

بکشند.

      بها ر سا ل 1991 نعمت برای سفر  یک هفته  یی به یالتا رفته بود.

    اخرین روزاقامت نعمت در یالتا بود وبا ید به تا شکند برمیگشت. صبح روز که

هوا نرم، گوا را، نیمه ابری وا فتا ب بارا نک بود وگاه هم اشعهء زرین خورشیدا ز

زیر ا بر ها ی سر گرد ا ن ، روی وگر د ن ا د م را  بو سه می زد ، د رد هلیزها ی

 میدا ن هوا یی سیمفروپول قد م میزد و منتظرا علام پروا ز هوا پیما بود.

 . سا عت نه صبح، تو سط بلند گو ها اعلان شد که به نسبت نبودبنزین هوا پیما ا ز

 تا شکند پرواز نمی کند. بناء مسا فرین به پروا ز 12 شب، ا ما ده گی بگیر ند.

 منتظر ما ند ن تا سا عت د وا زد ه شب، زما ن زیا دی بود که بدون شک ملا ل

 ا ور و خسته کننده میگذ شت. مسا فرا ن ، ما نند مورچه ها با لا و پا یین میرفتند.

 وبیصبرا نه منتظراعلام پروا زها بو د ند.دهلیزها، سرکها وپا رکها ا ز مرد م ، پر

  بو ند وصدا ی ما شین ها وهوا پیما ها هنگا م نشست گوشها را کر میکرد .

      د ر هوا ی گرم ، تشنگی برا و غلبه کرده بود. خوا ست کمی ا ب ویا پپسی کو

لا بنوشد. د ر منزل د و م تر مینل ، با ر ها ورستو را نتها کار میکر د ند ومسافرین

 جهت رفع خستگی د ر رستو را نت ها می نشستند خورد نی ، قهوه ویا نو شا به

صرف میکر د ند. چون تشنگی غلبه کرد بود، د ر رفتن به رستوا نت عجله میکرد.

د ر مسیرراه دخترجوا نی در حا لیکه روی بسته ای ا ز کا لا نشسته بود، وگیتاری

 در د ست دا شت، ا ز کسا نیکه به رستوا رنت ها می رفتند ، خوا هش اور د ن

نو شید نی برای خود میکرد. اما کسی به خوا هش او جوا بی نمی دا د.نعمت هم که

ا ز مقا بلش گذ شت همان خواهش را کرد وضمن ا نکه گردن سفید وبلند خود را

 کج کرده بود، با زاری گفت:

_ ا غا! تشنه استم ، نو شید نی میخوا هم. پنده کی ا م سنگین ا ست با خود برده

نمی توا نم ، خوا هش میکنم برایم چیزی نو شید نی بیا ورید.

 نعمت بر گشت وبه نگا ههای پر ا ز تمنا ی د ختر خیره شد و پر سید:

_ خوب، می اورم چی مینو شید؟ خنده ملیحی بر لبهای دختر  نقش بست:

_ یک بو طل پپسی کولا د گر هیچ . و د ستش را دراز کرد که پول بد هد :

_ ا غا! این پول را بگیرید، خوا هش میکنم.

_ کولا که اورد م، پو ل را میگیرم ، فعلا  با شد.

ا زبا ر، دو بو طل پپسی کولا اورد ه یکی ا ن را به دخترجوا ن داد. او ا ز دستکول

خود یک روبل روسی را بیرون کرد و گفت:

_ پول تا نرا بگیرید. دستش درازما نده بود نعمت  با ترد ید سر را تکا ن داد :

_ نه خا نم، پول ضرورت نیست. ا ینکه مقدار پولی نمی شود، فکرش را نکنید

د ختر جوا ن قد قد خند ید. وضمن خنده ها ، به نعمت با تعجب نگاه کرد و گفت:

_ با ور نمی کنم درد نیا ادمهای خوب از تعداد انگشتهای دستان ادم زیا د با شد!

_ چرا ؟ ا ینکه کدا م قهرما نی نبود ، کدا م کا ر بر جسته ومهمی نبود که من

 انجا م دا ده با شم!

با ز هم خند ید. ا ین با ر خنده ا ش، معنی د یگری د ا شت:

_ ا لبته که کا رمهمی نبود، مگراحسا سی را نشا ن می دا د که تحسین برا نگیز

 ا ست. مهم همین ا حسا س ا ست، نه کا ریکه ا نجا م شده ا ست!

با سرا سیمگی، مثل ا ینکه د ر بیا با نی دچا ر تشنگی شده با شد،پپسی کولا راسر

 کشید. وپس از ا نکه نفسی به را حت کشید،از زیرچشم به نعمت نگاه کرد.گیتارش

را که روی زا نو یش گذا شته بود، بد ست گرفت وبا ا شارهء سر گفت:

_ ا غا، چرا ا یستا ده ا ی؟ بیا پهلو یم بنشین.مثل ا ینکه خجا لت می کشی هه؟

     نعمت ، کنا ر دخترنشست.مسا فرا ن مور چه وا راز دور وبر شا ن میگذ شتند.

د ختر مهربا نی بود. ا ندا م چا ق وچشمهای میشی دا شت. بر غم د یگر د خترا ن

روسی، ارا یش نکرده بود. ا ز وضع ظا هری ا ش معلو م میشد که ا ز پدر وما در

به ملیتهای دو گا نه تعلق دارد. ضمن ا ینکه به رفت وا مد راهرو ها می نگریست

ا ز نعمت پر سید:

_ تو کجا یی هستی ا غا !؟

_ ا ز ا فغا نستا ن .  د ختر با تعجب پرسید:

_ ا ینجا چطور ا مد ی ، چه کا ر میکنی ؟

_ د ر تا شکند، کا ر میکنم . ا ینجا برای د ید ن یک د و ست خود ا مده بو د م

 دختر، لبخندی زد وپر سید :

_ چطور ا ز یا لتا خوشت ا مد؟

_ ا لبته که بلی . خیلی سر زمین زیبا یی ا ست!

با ز هم لبها یش به خنده با ز شد د ندانهای صد ف ما نند ش مثل برق، درخشید ند.

بد ون انکه نعمت ازاو چیزی بپر سد، در باره زنده گی خود تو ضیحا ت دا دوگفت:

_ ا ز ا ینکه شما را زحمت دا د م، مرا ببخشید. نا م من، نا تا شه است درسا ل

1967 تو لد شده ا م. خا نه ء ما در شهر کیف جمهوری ا کرا ین ا ست.ما درم

در جریا ن جنگ جها نی د و م، ا ز ا لما ن ا مده بود وبا پدرم پس از ختم جنگ، به

د نبا ل یک ا شنا یی کو تا ه ازدوا ج کر د ند، د رانستیتوت زبا نهای خا رجی درس

می خوا نم ، به زبا نها ی الما نی و فرا نسوی بلد شده ا م . زبا ن روسی که زبا ن

خود ما ست. وقت فرا غت خود را به مو سیقی می گذرا نم واوا ز خوا نی می کنم !

شما چی ، به مو سیقی واوا ز خوا نی  علا قه دارید؟

    نعمت ، سرا پا گوش بود. بنظرش د ختر جا لبی ا مده بود. با تایید سر خود را

جنبا ند و گفت:

_ ا ری، موسیقی را کی د وست ندارد. موسیقی برای من مثل روح است.

 بد و ن ا نکه نعمت متو جه با شد، نا تا شه روی او را با محبت بوسید و گفت:

_ ا خ، چه مرد خو بی هستی !

ا ز بوسه زد ن نا تا شه، تن نعمت دا غ گشت. نمیدا نست چی بگوید، خود را با خته

بود. حس میکرد که رنگش سرخ شده وگرما یی در زیر پوست بد نش راه می رود.

 نا تا شه گفت:

_ من هم به مو سیقی علا قه دارم، علا قه نی بلکه عشق جنون ا میزدارم!

گیتا ر مینوا زم، اوا ز میخوا نم. البته ا وا ز خوا ن را د یو وتلویزیون که نیستم و

گروه هنری هم ندا رم؛ ا ما دوستان وخا نوا ده ام، هنر مرا پسندیده ا ند. اگرتعریف

خود م را نکرده با شم، اواز خوا ن بد ی هم نیستم!!

   د ر خا رج ا ز سا لو ن تر مینل، میدا ن بزرگی چون تخت با م بود. نا تاشه گفت:

_ میخوا هی د ر ا ن گوشه( اشاره به هما ن تخت با م) بنشینیم که بر ایت گیتا ر

بنوا زم و اوا ز بخوا نم ؟ تو خوش داری اواز مرا بشنوی ؟

_ چرا ؟ مگر شنید ن موسیقی وا وا ز دختری مثل تو زیبا ! لذت بخش نیست؟

نا تا شه، گیسوا ن خرما یی رنگ خود را که چون خرمنی دور گردن سفید وبلندش

حلقه زده بود، با ا نگشتا نش شا نه زد و گفت:

_ همینجا مینشینیم، روی همین تخت با م. ا ین جا هوا ی پا ک وتا زه دارد.

روی تخت با م نشستند ونا تا شه به نوا ختن گیتا ر شروع کرد وچند ا هنگ مست وشا د وهیجا ن ا نگیز هم خوا ند. د ر اهنگها یش تقریبا چنین می گفت: عشق ،

سر حد ندا رد؛ عشق، ملت ها ومرز ها را نمی شنا سد! گرچه ما زبا ن یکدیگر را

نمی دا نیم واز ملتها ی گونا گون هستیم، ا ما قلب ها ی ما یکنوع تپش دارند، خون

د ر بد ن ها یکی ا ست. فقط رنگ ها ست که در میا ن ا نسا نها جدا یی وافترا ق

خلق کرده.ما، زما ن بیرنگی رامیخواهیم، زما ن وصل شد ن ها را؛ زما ن د وست  دا شتن ها را، زما ن پیوند قلبها را؛ تا گرما ی محبت یکدیگررا لمس کنیم وخدارا

نیا یش نما ییم!!

   نا تا شه هنگام نواختن گیتا ر وخوا ند ن اوا ز، چنا ن مست شده بود که ا نگا ر

می، نو شیده باشد.پسران ود خترا ن زیا دی با بلند شد ن صدای مو سیقی واهنگ

به دور ا نها جمع شد ند وکف می زد ند و میرقصید ند. نا تاشه که غرق نوا ختن و

خوا ند ن بود، لبخند ی بسوی نعمت زد و گفت:

_ تو فکر میکنی من، ا د م د یوا نه یی ا ستم؟ نه نه، من عا شق مو سیقی ا م !

عا شق هنر وهنر مند!

نعمت ا ز میا ن دخترا ن روسی تا بحا ل، چنین دختر ی را که تا به ا ین حد دا را ی

 احساس لطیف با شد، ند یده بود. از نوا ختن گیتا ر واهنگ ها ی شا د او لذ ت برده

 وپرندهء رو حش را د ر عا لم بی مکا نی و بی زما نی به پروا ز ا ورده ود ر او ج خیا لا ت وارزوها ی جا ن گرفته ا ش کشا نیده بود. ا ما ا ن لحظه ها ی روء یا یی

وا ن حا لت هیجا نی وعصیا نگر ا نها د یری نپا یید ومثل سا عقه یی زود گذر بود!

 چرا گاه گاهی چنین وا قع میشود که د ست نا بکا ر روزگا ر نمی گذارد ارزو مندا ن

 به ارزوی خود برسند!

     نعمت ونا تا شه وهمه جوا نا نی که د ر تخت با م جمع بو د ند که مو سیقی واواز

می شنید ند ود ر نخلستا ن ها ی سبز هنر مو سیقی  در گشت وگذا ر بو د ند که ا ز

دا خل سا لون تر مینل دو نفر پلیس سر حد ی با سرعت سر رسید ند وبا خشم گفتند :

_ به شما کی اجا زه دا ده که به ا ین محل ممنوعه جمع شده اهنگ بخوا نید ومردم

را به دور خود جمع کنید؟ ا ینجا رستو را نت وکا فه نیست که خلا یق کنسرت بشنوند

لطفا خا رج شوید ، دوره گرد ها !! شما نظم ! را بر هم زده ا ید ، شما ....

نا تا شه سخنا ن پلیس را قطع نموده به  د یوا ر تخت با م تکیه کرد و گفت:

_ میبخشید افسر پلیس که ا ینجا محل ممنو عه نیست. ما که ا هل ا ین محل وولا یت

هستیم ، از خا رجه نیا مده ا یم که مقررا ت را بلد نبا شیم. چرا شما ا ز پیوند خورد ن

د لها ی مر د م هرا س دا رید؟ چرا ا ز ا جتما عا ت مرد م می تر سید؟ ایا هنر نما یی

واوا ز خوا ند ن هم ... سگ ها !! ....

  پلیس نگذا شت سخنا ن خود را تما م کند. گیتا ر را ا ز د ستش گرفت وبشد ت به زمین زد تا شکست! بعد ، کا سهء شکسته گیتا ر را بدور ا ندا خت و گفت:

_ ا گر به گپ نمی فهمید که .....!

نا تا شه ، گیتا ر شکسته را ا ز زمین بلند کرد وبا گریه به نعمت گفت:

_ بیا که برویم عزیزم. میبینید د ر کشورما ازا د ی وجدا ن تا چه حد حلق ا ویز

 ومحکو م ا ست! د راین د ستگا ه فا سد! چقد ربی هنری وبی فرهنگی، حاکم است!

  نا تا شه که ا ز شکستا ند ن گیتا ر خود سخت اندوهگین شده بود، ازد ست نعمت

 گرفت وا ز محل خا رج شد ند. وقتیکه دا خل دهلیز ها میشد ند، گفت:

  سگ ها! گیتارم راکه شکستا ند ند! گو یا ا ینکه قلبم را شکستا نده با شند! راستی

 هوا پیما ی شما سا عت چند پروا ز می کند؟ نعمت با د ل شکسته جوابدا د:

_ نیم سا عت بعد ، وا ز شما ؟ نا تا شه مغمو م و افسرده گفت:

_ فرداسا عت هفت صبح. کا ش پروا زهرد وهوا پیما یک وقت می بود! لطفا نمبر   تیلفون خا نه ما را یا د داشت کن . ا گر گا هی به کیف ا مدی، به من زنگ بزن. مطمین هستم که فرا مو شم نمی کنی هه ؟!

یک سا عت بعد هوا پیمای تا شکند اما دهء پروا ز شد. نا تا شه د ست خود را بعنوان

خدا حا فظی بلند کرد و گفت:

_ د و ست افغا ن ! رفتی؟ راهت سفید! تا ا مد نت گیتا ر نو می خرم وبرا یت سرود

عشق ود و ستی را می خوا نم !!

____________________________________( تا شکند_ تا بستا ن 1992 )

 

 

      طنز

                                     پا چا گر د شی !

 

              پس ا ز د هسا ل ا نتظا ر ما ند ن وعر ض و دا د کر د ن ها در مقا ما ت ذ یربط

با الا خره صا حب یک ا پا ر تما ن دو اتا قه د ر مکرو ریا ن سوم شهر کا بل شد م. ا ن  هم

بخت یا ری کرد که قر عه ء فا ل بنا م من سر گشته بر ا مد ! خانه را که گر فته کوچ وبا ر

خود را به ا نجا ا نتقا ل دا د م، خا نمم که رنج کو چ کشی ها وبیخا نگی ها را زیا د کشید ه

بود، و قتی ا سبا ب وفر ش خا نه را جمع وجور وجا بجا می کرد، نفسی برا حتی کشیده گفت:

_ خدا وند د عای ما غریب ها را مستجا ب نمود که صا حب خا نه شد یم ! حا لا دگربادست

وپا ی درا ز وخا طرجمع شکر خدا گفته زنده گی میکنیم.خوب شد که ا ز کوچ کشی واوارگی

بیغم شد یم....!

       سخنا نش را قطع کرده گفتم:

_ ا لبته که صد شکر ا ست، ا ما من که وضعیت ا ین ملک را میبینم ، زیا د به ا ین خوش

بختی مطمین نیستم وانرا یک دو لت مستعجل می دا نم. زن! چیزی را نا خورده ونا برده شکر

گفتن هم فا یده ندا رد. مگر ا ین زد وخورد ها وبزن وبگیر ها ووحشت را نمی بینی ؟

  هنوز سا لی نگذشته بود که باز پا چا گر د شی شد وشهر کا بل که جا ی ا من برای بسیا ری ا ز

 جنگ زده ها گردیده بود، به نقطه دا غ ا تش جنگ وبزن بزن وبکش بکش تبدیل شد.اد م ها د ر

کا نتینر ها ا ندا خته شده سو ختا نده شد ند، به فر ق سر بسیا ری ها میخ کو بیده شد وزن ها

ودختر های جوا ن تیل داغ وسینه های شان بریده شد، را کت وبم وها وا ن بود که مثل با را ن بفرق

مرد م وشهر کا بل می با رید وشهر هرروز د ر ا تش جنگ وخون ووحشت، می سو خت! شهر

وندا ن کا بل خا نه هارا ترک گفته به پا کستا ن ، ایرا ن و جمهوریت های ا سیا ی میا نه وبرخی

 هم د ر ولا یا ت ا من تر کوچ کرد ند. من هم یک دو ست زورخود را که برا درا نش مجا هد بو د ند ،

نزد خود خوا سته گفتم:

_ غلا م حضرت جا ن! ا ز کا ر وبا ر خو بر طرف شد م وحا لا زیر تعقیب هم هستم . میترسم

که کدا م مصیبت با لا یم نیا ید. من با ید ا ز وطن بر ا یم . لذ ا خا نه خودرا برا یت تسلیم میکنم .

میدا نم که خا نه ندا ری وسر گردا ن میگرد ی . تا پس ا مدنم د ر همین خا نه زنده گی کن ترا

کسی ا زا ر نمی د هد . فقط همین خانه گک مرا ا ز د ست ند هی که به بسیا ر خواری بد ست

اورده ا م. دو ستم خیلی خو شحا ل شد وا طمینا ن د ا د که ا ما نت را خیا نت نمی کند.  

           چند روز پس ، زن واو لا د های خود را گرفته به طرف جمهوریت های ا سیا ی میا نه

رفتم. بعد ها که جنگها اند کی فرو کش نمود ، یکبا ر تا مزا ر شریف ا مد م که حا ل وهوای وطن

را ا ز نزد یک ببینم وا گر ا مکا ن با ز گشت با شد؛ بخا نه ء خود بر گرد م. ا ما د ید م که نه ،

پلهای عقبی چپه شده وا مید با ز گشت نیست . یکسا ل بعد، بارد گر پا چا گرد شی شد وا ین با ر ،

بجای پا چا ، ا میر المومنین قد رت را غصب کرد ویکبا ره ریش وپشم وامر بمعروف ونهی ا ز

منکر بر همه را بطه وظابطه ها حا کم شد وبر جها د مجا هدا ن خط بطلا ن کشید وپیش ازانکه

روشنفکرا ن و تجد د طلبا ن به محکومیت انها حکم صا د ر نما یند ، ا ز میا ن خود شا ن بلا یی

بر خا ست ومهر سکوت ووا بستگی و ظلم وخیا نت بر اسلام ! را بر لبهای شا ن زد .

      روزی ا ز روز ها نا مه یی ا ز غلا م حضرت ا ز پشا ور پا کستا ن بد ست اورد م که نو شته

بود : دو ست خوب من غلا م غوث! با تغییر نظا م وامدن حکومت جد ید ، من هم اواره شده و

به پا کستا ن فرا ر کرده ا م .براد را نم با سقوط حکو مت، کا بل را ترک گفته به کو هستا نا ت پناه

 برده ا ند . خانه ئ شما را به یک مجا هد! د یگر تسلیم نمودم ا م د یگر کا ری ا ز د ستم نمی امد

 پنا ه خا نه ء تو ودا را یی های من بخدا وند !

      با خوا ند ن ا ین نا مه ، خیلی غمگین ونا ا مید شد م . ا ز وطن که کنده شده بو د یم،  ا زخانه

  وملک شخصی هم بی نصیب ما ند م . هما ن بود که پس ا ز جا ن کنی وعر ق ریزی ها ی توا ن

  فر سا وتحقیر وتو هین شدن ها د ر بازا ر ها و رینک های ا سیا ی میا نه ورو سیه خود

را به ارو پا رسا نید م. وقتیکه بلا ی را کت وبم از سر مر د م ما بچ شده به فرق ینگی د نیا خورد،

با ز پا چا گر د شی د ر وطن ا مد وا ین با ر بجا ی نعرهء تکبیر و شعا ر ا مر بمعروف ونهی ا ز

منکر؛ د هل وکرنا ی د موکرا سی وجا معه ء مد نی نوا خته شد . وما نیز خورسند شد یم که خوب

شد که حا لا هر چیز به ا صل خود بر میگرد د وحق به حقدا ر می رسد . وا ینجا بود که قلم ها را

تیز نموده د ر حق د مو کرا سی وازا دی بیا ن ومطبو عا ت وحقوق زن وجا معه ء مد نی و د یگر

خوبیهای تجد دخوا هی ، قلم فر سا یی کر د یم ومطبو عا ت غر ب را ا ز ا ین مقو له ها واصطلا

حا ت ، پر نمود یم وا ز تغییر وتحولی که د ر زنده گی مر د م ما ا مده بود، ا ستقبا ل گرم کر د یم.

       د یری نگذ شت که ا ش د موکرا سی هم سرد شد و ا ز زیر کا سه نیم کا سه بر ا مد وبا ز

هما ن ا ش ما ند وهما ن کا سه ، هما ن مجا هد وهما ن طا لب ، هما ن چپ وهما ن را ست، هما ن

بیروکرا ت د یروز وتفنگدا ر ا مروز ... خوا ستم حا ل وهوا ی وطن را ا ز نزد یک ببینم که ایا به

را ستی زنده گی مر د م ما با ا ین هیا هویی که بر پا ست، تغییری کرده یا نه ؟

      ا لبته که زنده گی مر د م خیلی هم تغییر کرده ا ست. چون مرد م ا مروز ما ا ن خلق سا ده و

خو ش با ور د یروزی نیست که هر چه بگویی ، فر یبش میدهی وجیب هایش را ا ز نقل وممیز

کورک پر کنی ، با ا ین د ست اورد ا ند ک صلح وثبا ت ا لبته که مرد م را ضی ا ند . با ا ین

تفا وت که د یروز شلا ق امر بمعروف ونهی ا ز منکر با زور تفنگ ، مر د م را وا دا ر به ا طا عت

میکرد ونا ن شا نرا ا ز د هن شا ن میگرفت، حا لا ما فیا ی تریا ک وپول وسر ما یه، هستی شانرا

می بلعد وبفقر روز افزون شا ن می ا فزا ید.

       با گذشت چند روز، خوا ستم ا ز خا نه ء خود خبری بگیرم که ا نرا به بسیا ر رنگ زرد ی و

خوا ری بد ست اورده بو د م. وقتی دروازه ا پا ر تما ن را زد م، مرد ی با مو های ژولیده و ر یش

بلند، در را با ز کرد . خود را معر فی کرد م:

_ غلا م غوث، صا حب همین خا نه !!

مرد، با تعجب بمن نگاه کرد وگفت:

_ برا در، کسا نیکه وطن را ترک گفته وبخا رج رفته ا ند، د یگر صا حب خا نه نیستند. دو لت ،

فیصله کرده بود که خا نه ء چنین افرا د گرفته شده وبه مستحقین دا ده شود.

پرسید م : کدا م دو لت ، به کدا م مستحقین؟

گفت: د ولت کمو نیستی، د و لت مجا هد ین و اما رت ا سلا می طا لبا ن !

بعد دا خل خا نه شده قبا له ء خا نه را اورد وبمن نشا ن دا د و گفت:

_ مهمان استی چیزت نمی گویم . ا گر بار د یگر ا ینطرفها ا مدی همرا یت حسا بی میکنم !

با د ید ن قبا له، سرم دور زد وعر ق سرد ا ز گرد ن وپیشا نی ا م بدور یخنم جا ری شد. خدا حا فظی

کرده بخا نه رفتم. روز د یگر با برا در م به یکی از محا کم  شهر کا بل رفتیم تا مو ضوع را با

انها د ر میا ن گذا شته و برادرم را وکیل خود د ر د یگر ا ملا کی که د ر ولا یت خود د ا شتیم، بگیرم

تا یکروزی ا ن ملکیت ها هم صا حب پیدا نکنند.

    ا ز ولا یت کا بل بر یا ست محکمه نا حیه مربوط ا مر گر فتیم وعر یضه را بر د یم  به رییس محکمه.

رییس محکمه ، ریش درا ز وکلاه قره قلی کهنه بسر دا شت. د یگر قا ضی ها د ر دور بر ش  روی

چو کی ها نشسته بو د ند. ا ز لنگی ا گر بگذ ریم، پیرا هن تنبا ن ر ییس و ا عضا یش در دفتر رسمی

ا دم را حیرت زده میکرد. مو ضوع خا نه را مطرح کرد م وگفتم که رییس صا حب ! من ا ز ا ین خا نه

قبا له دا رم ، چطور ممکن ا ست که خا نه قبا له دا ر، دو با ره قبا له میشود؟ رییس خندید وگفت:

_ برا در! د و قبا له ا نقد ر تعجب ا ور نیست! مر د م چند ین قبا له ا ز یک خا نه را د یده که اجرا شده

و کسا نیکه ا ز وطن فرا ر کرده ا ند، د یگر صا حب خا نه نیستند . ا ین فیصله حکو مت ا ست .

بعد عر یضه ء مرا بد یگر قضا ت دا د . قا ضی د یگر با دقت بمن نگاه کردوپر سید :

_ برا در، ارو پا یی ا ستی ، ا ز اروپا ا مده ا ی ؟

گفتم: ا رو پا یی نیستم  مگر ا ز اروپا ا مد ه ا م ، افغا نم؛ همو طن شما ستم

پر سید: برای وکا لت برا درت و گرفتن وثیقه ، شا هد اورده ا ی که ا ین شخص برا در تو است؟

_ بلی صا حب ، ا ین اشخا ص شا هد ا ن ا ند. ( اشا ره بکسا نیکه با خود برده بود م )

قا ضی ا ز شا هدا ن پر سید:

_ شما میدانید که ا ینها با هم برا د ر ا ند و د یگر برا در ویا وا رثی ندا رند؟

شا هدا ن به یک صدا گفتند: بلی شا هد ی میدهیم که انها با هم برادرهمد یگر اند و دیگر وا رثی ندار ند

قا ضی با ز پر سید:

_ پد ر ا ین ها زنده ا ست؟ شا هدا ن گفتند که : نی قبلا مرده

قا ضی پر سید: چه وقت مرده ؟ شا هد ا ن گفتند: قریب بیست وپنج سا ل قبل

قا ضی گفت: شما در جنا زه پد ر ا ینها حا ضر بو د ید؟ .

_ نخیر ، ما حا ضر نبو د یم ا ما ا ز نز د یک می شنا سیم . چون هم ولا یت ما هستند .

قا ضی پر سید: د ر صو ر تیکه د ر جنا زه ا ش نبود ید، چگونه شها د ت مید هید که ا و مرده است؟

 

شا هد ا ن گفتند :

_ جنا ب قا ضی! د ر ا ین بیست وپنج سا ل جنگ، میدا نید چقد ر ا د مها کشته شده ا ند؟ مطمین

هستید کسا نیکه د ر جنا زه ء ا ن مر حومی شر کت دا شتند تا حا ل پنج د ر صد ا نها زنده ما نده

با شند؟ ا ما ، ما که ا ز یک ولا یت هستیم چطور همد یگر خود را نمی شنا سیم؟

قا ضی با خشم مشتی بروی میز زد و گفت:

_ شما که حا ضر درجنازه ا نکس نبود ید، شها د ت شما صحت ندا رد. شاهدا ن د یگری بیاورید

ا ین د ر حا لی ا ست که من تکت طیا ره ء خود را بو ک کرده ام وفردا با ید به جر منی برو م. قاضی

رو بطرف من کرده گفت:

_ شما د ر عر یضه ء تا ن نو شته ا ید که برا در تا ن غلا م سخی د ر غیا ب شما صلا حیت دارد املا ک

ودارا یی پدر تا نرا حرا ست، فروش واجا ره بد هد. بلی؟ د ر صورت چنین معا مله ا ی ا گر فرزندا ن

شما د ر ا ینده د عوی کنند، جوابده ا ن کیست ؟ محکمه ویا کس د یگر؟

من ا ز مشکل ترا شی قا ضی د ر تعجب شده پر سید م:

_ قا ضی صا حب! من که ا کنون د ر وطن وبا لا ی ا ملا ک پد ری خود نیستم، حق دارم کسی را بجای

خود و کیل بگیرم یا نه؟ قا ضی گفت:

_ چرا نه ، میتوا نید وکیل بگیرید . مگر شها د ت پنج نفر ا د م عا قل وبا لغ که شما و موکل شما را

بشنا سند ود یگر ا ینکه کلما ت شها د ت دا د ن را بد رستی اد ا نما یند.

  برا د رم که خیلی عصبا نی شده بود، ورقها را ا ز د ست قا ضی گرفته پاره پاره کرد واز د فتر برامدیم

یکی ا ز شا هدا نیکه پسا نتر ا ز ما بیرون شده بود، نزد ما ا مد و گفت:

_ پس ا ز بر ا مد ن شما، قا ضی ورقهای پاره شده گی را جمع کرده د ر حضور د یگرا ن محضر

نو شت و گفت که ا ینها به محکمه و قا ضی شرع! ا ها نت کرده ا ند وبا ید به محکمه کشا نیده شوند !

ا ینقد ر دعوی نکنید . ا ین کا ر ها با پول حل میشود ، نه با دعوی و مسا له گفتن ها . همه این سخت

گیری ها وقا نون ترا شی ها معنا یش معلوم ا ست که ؛ شما چرا با انها کنا ر نمی ا یید؟ محا کم یک ورق

را بی پول اجرا نمی کنند. میدا نید ا گر قا ضی مسا له محضررا به دعوی بکشا ند خیلی برای شما سنگین

تما م میشود .

      ا نکس که شخص رو شنا س ووا سطه دا ر ی بود  برا د ر م  به او وظیفه دا د هر طوریکه قضا ت

  می خوا هند ، هما نگونه ا جراات نما یید. وما دوبا ره عر یضه نوشته ا ز مقا م ولا یت ا مر گرفتیم وبه

محکمه رفتیم و ا نهمه مرا حل را دو باره طی نموده واجرا ا ت نمو د ند .

________________________________________________

 

                                            دستگیر نایل

   سبز ، سبزه و سبزینه

      وا ژه ها د ر زبا ن ، سر شت وسر نو شت عجیبی د ا رند . ز یرا  وقتی به ا نها معنی د هیم

و ا ند یشه د ر ا نها جا ری شوند ، جا ن پید ا کر د ه ظا هر وبا طن جها ن و طبیعت و ا نسا ن را

تغییر مید هند . بعنوا ن مثا ل : و قتی ا ز کلمه ء عشق سخن میگو ییم ؛ هر کسی ا ز ا ن

تعبیر ها و مفا هیم و معا نی گو نا گو نی را مرا د میکنند :

 _ گفت مجنو ن را خلیفه ، کین تویی

    کز تو مجنو ن شد، پر یشا ن و غوی

   ا ز د گر خو بان تو ا فزو ن نیستی !

   گفت : خا مش ! چون تو مجنو ن نیستی ( مو لوی )

        عشق ا ز د ید گا ه یک فر د کا مروا و نفس پر ست و لذ ت طلب ، جز ا ر ضا ء غرا یزجنسی

و هوا ی بهیمی و نفسا نی ، معنا یی ندا رد. ا ما ا ز نظر یک عا شق و عا رف و صا حبد ل ، تعبیری

د یگر و معنا یی د یگرد ا رد . ا ز حا فظ بخوا نیم که چی میگو ید :

 _ نا صحم گفت: به جز غم ، چه هنر د ا رد عشق

    گفتم : ا ی خوا جه غا فل ، چه هنر بهتر ا ز ا ین؟

ویا :  طفیل هستی عشق ا ند ، ا د می و پری

                                        ا را د تی بنما ، تا سعا د تی ببری

      بکو ش خوا جه و ا ز عشق، بی نصیب مبا ش

                                        که بنده را نخرد کس به عیب بی هنری

    د ر ا ثا ر بد یعی و فولکلور هم ، وا ژه ها ی سبز، سبزه و سبزینه ا فزود بر معا نی

ا صلی خود  ، معنا ها و تعبیر ها ی د یگر ی هم د ا رند و ا ز جمله به زنا ن زیبا روی و سبز چهره

و نمکین گفته شده و ا زا ده گی،طرا وت وزیبا یی را هم می رسا ند . حضرت خوا جه ء شیرا ز د ر بیت زیر وا ژه ء سبز را به هما ن معنی ا صلی ا ش که به رنگ ا سما ن ا ست ، بکا ر بر ده :

مزرع سبز قلک د ید م ود ا س مه ء نو     یا د م ا ز کشته ء خو یش ا مد و هنگام درو

مزرع سبز فلک ، د ر بیت با لا کنا یه ا ز ا سما ن کبود ا ست . منا سبت میا ن رنگ ا سما ن

و رنگ سبز وما ه نو ود ا س و کشت و در و کرد ن که بصورت صنعت لف و نشر ا مد ه ، معلوم است.

ویا د ر بیتی ا ز مو لا نا که ا سما ن را چرخ سبز گفته :

ا ینک ا ن جو یی که چرخ سبز را گر د ا ن کند

ا ینک ا ن رو یی که ما ه و زهر ه را حیرا ن  کند

                                                                         

و یا د ر بیت د یگر ا ز حا فظ  که ا ز وا ژه سبز بمعنای مجا زی ا ن ا ستفا ده شده ا ست :

سرت سبز و د لت خوش باد و جا وید       که خوش نقشی نمودی  ا ز خط یا ر

     سرت سبز ، یعنی : همیشه زنده و خو شبخت با شی مرا د شده ا ست. د ر ا صطلا ع عوا م

هم و قتی کسی را د عا ی نیک میکنیم ، میگو ییم : سرت سبز با شد یا  سبزشوی  دختر

یا پسر .ا ما ا گر ا برو وعز ت برا یش ا ر زو کنیم ، میگو ییم : رنگ سرخ با شی

و ا ما زبا ن سرخ کنا یه ا ز بد زبا نی ، گر د ن کشی وسر با ز زد ن از فر ما ن را هم می رسا ند

که بر ا ی ا د می ، ز یا نبا ر هم ا ست . چنا نکه گو یند : ( زبا ن سرخ ، سر سبز میدهد بر با د)

    ا ستفا ده ا ز رنگها برای بیا ن مطلب د ر زبا ن ا ستعا ری و کنا یه ، نیز یکی ا ز صنا یع شعری

و ا د بی ا ست . حضرت مو لا نا نیز ا ز سرت سبز گفتن ، خو شبختی را مرا د کر ده ا ست :

هله پیوسته سرت سبز و لبت ، خندا ن با د

هله پیو سته د ل عشق ، زتو شا د ا ن با د

       د ر د نیا ی متمد ن ا مروز، رنگها ی سبز وسرخ ، معنا ها ی د یگری هم پید ا کر ده ا ند. خط سبز،

همیشه علا مت پیشرفت وحرکت را نشا ن مید هد وخط سرخ نشا نه تو قف بخصوص د ر قوا نین ترا فیکی.

ما نند ا ین بیت ا ز لطیف نا ظمی :

گذ شتم ا ز خط سبز عبور کوچه ء خو یش      چه بی نصیب د گر زا ن خط عبور، شد م      

  و قتی که ا ز سبزه و رنگ سبز ا ن سخن میگو ییم ، د ر ذهن ما همیشه بها ر و زیبا ییها و جلوه ها ی

ا ن تد ا عی میشود .

 د ر بخشی ا ز سرو ده ء لیلی صرا حت رو شنی میخوا نیم :

ا ی سبز،  ا ی بها ر

ا ی قا مت تما مت ا یما ن

با رو یش نسیم بشا رت

با قلب پر شکوه تر ا ز صبح

تو رفته ا ی که فتح کنی ا فتا ب عشق

                                     با د ست های شو ق

        د ر خت سبز، شا خ سبز ، منا جا ت سبز، قصهء سبز، گند م سبز، سرسبز، جای سبز هم میگو ییم .

سر سبز : ( زبا ن سرخ ، سر سبز می دهد بر با د ) منا جا ت سبز، قصه ء سبز و گند م سبز ما نند :

کجا ست فصل منا جا ت سبز شا خ و نسیم 

که د ر قیا م د ر ختا ن ، همه شکسته شد ند ( لطیف نا ظمی )

قصه ء سبز : ا ین با غ را که قصه ء سبزش ز یا د رفت

               پر وا نه و پرند ه وگل ، ا ز کجا کنیم ؟  ( بیرنگ کهدا منی )

قصه ء سبز، هما ن بها ر ا ست که ا ز وطن کو چ کر ده و جا ی ا نرا ا تش وخون و جنگ گر فته ا ست.

گند م سبز :   همه مر غا ن چمن ، نا م ترا می خوا نند

                گند م سبز من ، ا یا کی د رود ت ا مشب !  ( بیرنگ کهدا منی )

گند م سبز، هما ن گند م نا رسیده ونا پخته را گو یند که ملخهای رو ز گا رگا هی ا و را د رسا قه میخورند.

جا ی سبز ( جا ی سبزی ) به خا نوا ده ا ی گفته میشود که عضوی ا ز ا ن خا نوا ده به سفر رفته با شد.

    وقتی بها ر فرا رسد، جها ن سبز و خرم میشود . ا ما بها ر حسن معشوق ؛ کما ل د یگری هم دا رد.

صا یب تبریزی گوید :          بها ر حسن تو ا فتا ده ا نقد ر تر د ست

                                که تخم سو خته ء خا ل را کند ، سر سبز !

   خا لده نیا زی ( لهیب ) با وا ژه ء سبز ، تر کیبا ت د یگری هم سا خته ما نند: غزل سبز، سرودسبز، سیا ل سبز، شعله ء سبز، سبز عشق ، ا یینه ء سبز، و ... ما نند ا بیا ت ذ یل :

وصف سبز:           و صف سبز تو حد ندا رد ومن            ما نده د ر چها ر سوی مرگ بها ر

سرود سبز : یک سرود سبز میخوا هم سرود        یک سرود خا لی ا ز بود ونبود

سبز عشق :  تو سبز عشق مرا خشکبا ر پا ییزی    بسا ط شوق مرا ، قصه غم ا نگیزی

ا یینه ء سبز : هنوز با تو نفس می کشم بها رتوا م        هزا ر ا یینه ء سبز ا نتظا ر تو ا م

خا طره ء سبز ، لبخند سبز رو یش سبز، گریه ء سبز، طلوع سبز هم فرا وا ن د ر ا شعار شا عرا ن معا صرداریم   مثالها ا ز سمیع حامد ، ا ستا د لطیف نا ظمی و بیرنگ کهدا منی :

خا طره ء سبز :  جنگل ا ز خا طرهء سبز د رختست تهی      برگ، د ر یا د نهالست؟ خدا میداند!

لبخند سبز: لبخند سبز فصل بها را ن ند یده ای        چشم ا نتظا ر خنده ء نو شینی ا ی د رخت

طلوع سبز :طلوع سبز شگفتن ، شکوه بارا نی        عروق زا یش خا کی، د ر خت مر جا نی  

با ل وپر طوطی سبز ا ست و ا نرا شا عرا ن به سبزه تشبیه کر ده ا ند . وگا هی بر عکس سبزه را ببال طوطی

د ر ا بیا تی ا ز صا یب تبریزی و ابو ا لمعا نی بید ل :

سبزه ها چون فوج طوطی ، ا ز زمین بر خا سته است

                                        ا ز شگوفه شا خه ها ، د ست شکر با ر ا مد ست  ( صا یب )

کسی به وصل شکر می رسد که چون طو طی

                                         زرشک تلخ پرو با ل را  کند سر سبز

  

    د ر فر هنگ شر قی ما ، چشم سبز ( ا بی و کبود ) ها را به ا صطلا ح د شمن خدا ورسو ل میخوا نند

و ا ز چشم سیاه ها ( حور ا لعین ) و سیه چشما ن کشمیری وتر کا ن سمر قندی تعر یف میکنند . ا ما صایب

ا صفها نی ا ز چشم سبز ها ( نیلو فری وکبود ) هم صفت کر ده ا ست :

نگا ه نر گس نیلو فری کشنده تر ا ست       که فتنه ا ز فلک لا جورد می خیزد

یعنی ا ین نیست که تنها سیه چشما ن د لبر و فتنه ا نگیز و زیبا یند . چشم سبز ها هم ما نند فلک فتنه ا نگیز

و زیبا یند . فلک، فتنه ا نگیز ا ست و بکا م هیچکس عمل نمیکند . چشم نیلو فری هم عا شق ا زا ر ا ست . 

 تر کیب خط سبز نیز د ر شعر و ا د ب را ه یا فته و ا نرا بکثر ت بکا ر بر د ه ا ند . خط سبز

و سبزه ء خط تقر یبا هر د و به یک معنی بکا ر بر ده شده ا ند. د ر بیتی ا ز حا فظ می خوا نیم :

هر کرا با خط سبزت ، سر سود ا با شد        پا ا ز ا ین د ا یره بیرو ن ننهد تا با شد

سبزه ء خط یا خط سبز ، هما ن موی پشت لب یا ر ا ست که به سبزه وخط سبز تشبیه شده ا ست.

د ر بیت د یگری ا ز حا فظ :

سبز پو شا ن خطت بر گر د لب           همچو مو را نند ، گر د سلسبیل

و گا هی به سبزه ء خط هم تشبیه شده :

سبزه ء خط تو د ید یم و زبستا ن بهشت        به طلبگا ری ا ین مهر گیاه ا مده ا یم

بیت د یگر ا ز ند یم کا بلی :

ر یحا ن خط به د و ر لبت ، سر کشیده ا ست

ا ین سبزه پا به د ا من کو ثر کشیده ا ست

که سبزه به موی پشت لب و دهن معشوق به حو ض کو ثر تشبیه شده ا ست. یعنی موی پشت لبت ما نند

سبزه ا یست که د را طرا ف حوض کوثر روییده باشد. صفت سبزه خط ا کثر به پسرا ن نو روس گفته میشود .

 بید ل هم گو ید : بسکه ا ز شا دا بی خطت شد ا ین گلزا ر، سبز

                   خا ک میگر د د چو ا بر ا ز سا یه ء د یوا ر سبز

هد ف بید ل ا ز گلزا ر، روی معشوق ا ست  که با بر ا مد ن موی پشت لب شا دا ب گر د یده ا ست.

د ر خت سرو هم  به سر سبزی و ا زا ده گی  همیشه گی ا ش شهرت دا رد. بید ل گو ید :

سا ز وبر گ عشرت ا ز با ر تعلق  ر ستن ا ست       سرورا ا زا د ه گیها د ارد ا ینمقدا رسبز

   قها ر عا صی ، سرود سبز را زمزمه میکند ، سرود ا زا دی و ا زا د زیستن را که د رد غر بت ودوری

ا ز و طن ، رو ح ا و ود یگر کبو ترا ن سبز جنگل را ا فسرد ه ا ست :

کبوتر های سبز جنگلی د و ر د ست ا ز من

سرود سبز، می خوا هند

من ا هنگ سفر د ا رم

من و غر بت ، من و د و ری

خدا حا فظ، گل سوری   ( قها ر عا صی )  

سرو که همیشه سر سبز و ازا ده ا ست ، بد لیل رستن ا و ا ز تعلق ا ست ؛ ا ز غیر وا بستگی ا ش ا ست .

سبزه که رنگ سبز د ا رد ، و هما ن معنی سر سبزی و طرا وت را می رسا ند ، گا هی به معنی ا صلی خو د ش هم بکا ر برده شد ه ا ست . ما نند بیت زیر ا ز حا فظ:

ر سید مژه ده که ا مد بها ر و سبزه د مید     وظیفه گر بر سد، مصرفش گلست ونبید 

 بیتی د یگر ا ز بید ل :  کهکشا ن هم پا یما ل موج طو فا ن گل ا ست

                          سبزه را ا ز خوا ب غفلت ، چند بر دا رد بهار

سبزه ا ز خوا ب غفلت بر دا شتن ، یعنی با ا مد ن بها ر ، سبزه ها د و باره می رو یند و این بها ر است

که ا و را دو با ره زنده می سا زد و ا ز خوا ب غفلت ، بید ا ر میکند. عمر خیا م هم ربا عی زیبا یی دا رد :

ا بر ا مد و با ز، بر سر سبزه گر یست         بی با ده ء ا ر غوا ن نمی با ید زیست

ا ین سبزه که امروز، تما شا گه ء ماست       تا سبزه ء خا ک ما ، تما شا گه کیست

  د خترا ن سبزه، سبزه زا ر چشم، رو یش سبزه ، د ر ا شعا ری ا ز لطیف پد را م، فا یقه جوا د و حمیرا نکهت د ستگیر زا ده :    می توا نم ا ز د خترا ن سبزه ،

                            سبزه رنگ کا بل بگویم  

                            ا ز را ستی عشق شا ن  ،

                            ا ز د ر و غها ی نا گزیر شا ن

                            بلوغ زود رس ا فتا ب

                            گر ما ی زود رس شا ن د ر ا فتا ب گرم .......  ( لطیف پد را م )

گلد ا نه های لبخند، مستا نه می شکوفد     د ر سبزه زار چشمم، شیرین لبان د لتنگ ( فا یقه جواد)

و قت ا نست که چون سبزه برو یم ززمین    ا ز رخ با غ برو بم غم ا ین بی ثمری ( حمیرا نکهت)

د ر بیتی ا ز یک غزل نا ب بیرنگ کهدا منی ، گریه ء سبزه هم ا مد ه ا ست :

گل جدا گر یه کند، سبزه جدا ، با غ جدا         چقد ر ظلم روا د یده د ر ا ین ملک، خد ا !

د ر وا قع ، ا ندوه شا عر ا ز تسلط فر هنگ تفنگ و مصیبت جنگ ا ست که گل و لا له وسبزه و بها را ز کشور

ر خت بسته و ا نچه ظلمی که بوده به مر د م روا د یده شده ا ست.

    فر خی سیستا نی ، قصید ه معرو فی د ر وصف د ا غگا ه ا میر ا بو ا لمظفر چغا نی د ا رد که

د ر ا ن سبزه را به معنی ا صلی ا ش با زیبا تر ین تشبیها ت بیا ن کر ده ا ست :

چون پرند نیلگون برروی پو شد ، مر غزا ر

پر نیا ن هفت رنگ، ا ندر سر ا رد کو هسا ر

سبزه ا ند ر سبزه بینی ، چون سپهر ا ند ر سپهر

خیمه ا ند ر خیمه بینی، چون حصا ر ا ند ر حصا ر

د ر یکجا سبزه را به پرند نیلگون ما نند کر ده که د ر مر غزا ر رو ییده ود ر جا ی د یگر به پرنیان

هفت رنگ که کو هسا رها را پو شا نیده و با ز به سپهر ا ند ر سپهر که همه سبز ا ست.

  بیتی هم ا ز ا میر خسرو د هلوی د ر همین معنی :

صبا را گاه ا ن ا مد که را ه بو ستا ن گیرد    زمین را سبزه د ر د یبا وگل ، د ر پر نیان گیرد

هلا لی چغتا یی د ر وصف د ر یا گو ید :

لب د ر یا ست، چون لب د لبر         ا ز برون سبزه ، وز د رو ن گو هر

 د ا کتر نصری ، زمین و گل و سبزه را با ریختن خون شهیدا ن را ه ا زا دی رنگین ا ز خون می بیند :

ا ز بسکه زمین گشته بخون شهدا ء تر       هر سبزه که سر بر کند ا ز جا، گل خون ا ست !

 و   ا ستا د وا صف با ختری ا نسا ن را به ا ینده ، ا ینده ء سبز ورو شن ا مید وا ر میکند:

... به با غ قرن، گذا ری کن

    که چتر ا بی تا ج و نگین نیلی برگ ،

  و د ست کو چک هر سبزه ،

  ترا به جنگل سبز ا مید ، میخوا نند    ( بخشی ا ز سروده ء و ا فتا ب نمی میرد )

   د ا کتر ا کرم عثما ن قصه نو یس نا م ا ور کشور ما د ر د ا ستا ن ( نا زی جا ن همد م من )  خود

ا ز یا ر سبزه ، تصویر د ل ا نگیزی دا رد که با هم میخوا نیم : نا زی ، سبزه ء د لکش بود  مثل

فلفل . ا ن سا لها ییکه پد ر ش د ر گجرا ت وبنگا له وپتیا له د نبا ل حیل کلا ن و حیل خورد و دا ل چینی

و ا نا ر دا نه میگشت ، ا فتا ب حسود ا ن د یا ر که سپید ا ندا می به لطا فت نا زی را د یده ندا شت ،

عقر ب وا ر چندا ن نیشش می زند که پا ک گند می رنگ میشود . گفتی ا ز تیره وتبا ر د رو گرا ن بو د ه

ا ست. غلا م پیشتر ها فکر میکرد که صر ف کا بلی د ختر های سفید پو ست ویک لا ونا زک ا ندا م زیبا یند

وا ما بعد ا ز د یدا ر نا زی ، د ر مییا بد که سبزه ، د لکش بهتر ا ست. چه ا گر سفید خود را نیا را ید

وا ز سر خی و سفیده مد د نگیرد ، پک بیرنگ میشود . مثل شیر بر نج که طعم دا رد و رخش ندا رد . ولی

به روی گند می هر چه بنگری ، سیر نمی شوی . وشا ید هم مدا م نا ن گند م ا ز همین خا طر با شد

      سبزه و سبزینه گا هی هر د و به یک معنی بکا ر برده شده ا ند . که معنی ا ش هما ن یا رومعشوق

 سبز چهره و زیبا است. وگا ه هم خود سبزه . د ر ا هنگها و ترا نه ها ی فو لکلو ریک نیز وا ژه های سبزه

 و سبزینه فرا وا ن ا ستفا ده شد ه ا ند. ما نند ا ین ا هنگ ها ی محلی :

ا و سبزه جا ن ا و سبزه، با غ کلا ن سبزه

شما ل ا ز قبله خیزه ،  زلفکا یش می لر زه

ویا : سبزه به نا ز می ا یه  ، محرم را ز می ا یه

    ا ز د ل پر د ر د م بشنو ، د ل به گدا ز می ا یه

وا ژه ء سبزینه هم گا هی به معنی  هما ن یا ر سبزه ا ست . ما نند ا ین دو بیتی عا شقانه ء محلی :

  سبزینه ( همسایه ) د ختر، مرا به خود یار بگیر

         سو غا ت مرا ا ز سر د یوا ر، بگیر

         سو غا ت من عا شق ا گر کم با شه

         تا ا مد نم، خود ت ره بیدا ر بگیر

ا هنگ ها ی زیا د ی با ا وا ز هنر مندا ن محلی خود د ا ریم که با وا ژه ء سبزینه ا غا زمیشود مانند:

          یا ر سبزینه ء من ، به چی کا ر ا مده ا ی ؟

         یک سبد گل به برت ، با بها ر  ا مد ه ا ی !

ویا :     سبزینه یا ر، سبزینه یار،

          سبزینه د لبر یا ر ، یا ر

    بشیر سخا ورز، شا عر و نو یسنده خوب کشور ما سا لها قبل یک د فتر شعرزیر عنوا ن سبزینه شرقی من

چا پ کرد که گما ن می رود کمتر شا عر ا مروز ما ا ز محبوب خود چنین تصویر د ل ا نگیزی د ا ده با شد.

با شد . ا ینک یک بند ا ز سروده ء سبزینه ء شرقی ا ورا بگونه ء مثا ل با هم میخوا نیم :

سبزینهء شرقی من

که د ر سبز ترین با غستا ن ا ند یشه ا م د ر خت گلشن بنیا دی

تنها تو مید ا نی که من ،

د ر سرد تر ین زمستا ن غر بت

پتو یی ا ز گلهای مخملی یا د تو به دور می پیچم

و نوا زش های شبنمین تو، بها رینه ا م می سا زد

                                                        ( بخشی ا ز سروده ء سبزینهء شرقی ، بشیر سخا ورز)

  تا جیکا ن ما ورا ء ا لنهر ، ترا نه ها و دو بیتی های زیبا یی دا رند که خوا ند نی و شنید نیست . ما نند

ا ین اهنگ : سبزک لب جوی ،

             یا ر نغزک لب جوی ؛ من عا شق  تو!

و یا ا ین دو بیتی محلی :ا ی دخترک سبزینه ء بوی بهار     شویک ته کشم خود ته کنم بیوه زا ر

        شویک مه نکش، خود مه نکن بیوه ء زا ر           خربوزه بخور، تره به پا لیزچه کا ر!

و ا ین بیت زیبا :      سبزینه د ختر، ا ز غمت نا لش کر د م

                       سنگای ( سنگها ) د ر خا نه ته با لش کر د م            ( ها لند_ ا گست 2004 )